arama

Makedonya Nüfusu Başkenti Para Birimi Milli Takımı Vizesi

  • paylaş
  • paylaş
  • paylaş
  • paylaş
  • paylaş
  • admin

Makedonya Cumhuriyeti (Makedonca: Bu ses hakkında Република Македонија / Republika Makedoniya ) veya kısaca Makedonya, Balkanlar’da bir ülke. Kuzeyde Sırbistan ve Kosova, batıda Arnavutluk, güneyde Yunanistan, doğuda Bulgaristan ile komşudur. Birleşmiş Milletler tarafından 1993 yılında tanınan ülke, Yunanistan’ın itirazı sonucu Birleşmiş Milletler tarafından “Eski Yugoslav Makedonya Cumhuriyeti[7] – EYMC” (İngilizce: Former Yugoslav Republic of Macedonia – FYROM, Makedonca: Πоранешна Југословенска Република Македонија – ΠЈРМ / Poraneşna Yugoslovenska Republika Makedoniya – PYRM) adıyla tanınmaktadır.[8][9]

 

Tarih

Ana madde: Makedonya Cumhuriyeti tarihi

Makedonya Cumhuriyeti topraklarında antik çağlarda Paeonia krallığı yer almaktaydı.[10][11] Bu krallık Makedonya krallığının kuzeyindeydi;[12] Paeonia halkıysa Traklara mensuptu.[13] Kuzeybatıda Dardani, güneybatıda Enchelae, Pelagones ve Lyncestae adlı kabileler yerleşikti. Bunlardan ilk ikisi İliryalıydı, diğer ikisiyse kuzeybatı Yunanların Molosyalı kolundandı.[14][15][16][17][18][19]

MÖ 6. yüzyılın sonlarında I. Darius komutasındaki Pers Ahameniş İmparatorluğu bölgeyi ele geçirdi.[20][21][22] Yunanistan’a ikinci Pers saldırısının başarısızlıkla sonuçlanmasının ardından Persler günümüzün Makedonya Cumhuriyeti toprakları da dahil olmak üzere Avrupa’daki topraklarını terk etti.

MÖ 356 yılında II. Filip Yukarı Makedonya ve güney Paeonia’yı Makedonya krallığına kattı.[23] Oğlu Büyük İskender Paeonia’nın geri kalanını Scupi bölgesine ulaşacak şekilde ele geçirdi; ancak Scupi ve çevresi Dardani hakimiyetinde kaldı.[24]

MÖ 146 yılında Roma İmparatorluğu Makedonya eyaletini kurdu. Diocletianus dönemine gelindiğinde, bu eyalet güneyde antik Makedonya krallığını kapsayan “Macedonia Prima” (“İlk Makedonya”) ve kuzeyde Paeonia’nın tamamıyla Dardania’nın bir kısmını, yani günümüzde Makedonya Cumhuriyeti topraklarının çoğunu kapsayan “Macedonia Salutaris” bölgelerine bölünmüştü. Stobi şehri bölgenin başkentiydi.[25] Domitian döneminde (MS 81-96) Scupi bölgesi Roma egemenliğine geçti ve Moesia Superior eyaletine bağlandı.[26] İmparatorluğun doğu bölgesinde Yunanca egemen dil olarak statüsünü korusa da Makedonya’da Latince yayılım gösterdi.[27]

MS 6. yüzyılda Slavlar Makedonya’ya yerleşti.[28] 580’lerdeki Bizans kayıtları Ön Bulgarların yardımıyla Makedonya’daki Bizans yerleşimlerine akın eden Slavlarda bahseder. 680’lerde Kuber liderliğinde Ön Bulgarlar, Slavlar ve Bizanslılardan oluşan bir grup Manastır civarına yerleşti.[29] Bulgar hanı I. Presyan döneminde Makedonya’daki Slavlar Bulgar yönetimine girdi. I. Boris döneminde bölgedeki Slavlar Hıristiyanlığı kabul etti.

1014 yılında Bulgaristan çarı Samuil’in ordusunu yenen II. Basileios komutasındaki Bizanslılar dört yıl içinde Makedonya da dahil olmak üzere Balkanlarda kontrolü sağladı. 12. yüzyıl sonlarına gelindiğindeyse bu kontrol zayıflamıştı. 13. yüzyılın başlarında İkinci Bulgar İmparatorluğu bölgeyi ele geçirdi. Bizans İmparatorluğu iç çekişmeler nedeniyle yıkılan bu imparatorluktan bölgeyi 14. yüzyıl başlarında geri aldı. 14. yüzyılda kendilerini Bizans zulmü altında ezilen Slavların kurtarıcısı olarak gören Sırp İmparatorluğu bölgeyi ele geçirdi. Üsküp Stefan Dušan’ın krallığının başkenti oldu.

1389 yılındaki I. Kosova Muharebesi’nde Sırp ordusunu yenen Osmanlı İmparatorluğu, muharebe sonrasında Makedonya’yı ele geçirdi. Osmanlı idaresinde Makedonya adı kullanımdan kayboldu.[28]

600 yıla yakın süre Osmanlı egemenliğinde kalan bölge, 20. yüzyılda Yugoslavya Sosyalist Federatif Cumhuriyeti’nin en güney kısımlarını oluşturmuştur.

1991 yılında özerk cumhuriyet Makedonya, Yugoslavya Sosyalist Federatif Cumhuriyeti’nin iç savaşlara girdiği dönemde bağımsızlığını ilan etmiştir.

 

 

Makedonya Cumhuriyeti

Република Македонија
Republika Makedonija

Makedonya Cumhuriyeti

BayrakArma
Slogan: Ya bağımsızlık ya ölüm
“Слобода или смрт” (Makedonca)
{“‘Sloboda ili Smrt”‘}
Marşı: Денес над Македонија
“Денес над Македонија” (Makedonca)
{“‘Denes nad Makedonija”‘}
“Bugünlerde Makedonya”
Avrupa’da Makedonya’nın konumu
Başkent
ve
Üsküp
42°0′K 21°26′D
Resmî dillerMakedonca
Tanınan dillerArnavutça, Türkçe, Romca, Ulahça, Sırpça[1]
Etnik gruplar (2002)
  • 64.2% Makedonlar
  • 25.0% Arnavutlar
  • 4.0% Türkler
  • 2.7% Romenler
  • 1.8% Sırplar
  • 2.2% diğer / bilinmeyen
HükûmetParlamenter demokrasi
 •Devlet başkanıCorge İvanov
 •BaşbakanZoran Zaev
Kuruluşu
 •Yugoslavya’dan Bağımsızlık İlan Edildi8 Eylül 1991
 •Tanınma8 Nisan 1993
Yüzölçümü
 •Toplam25.713 km2 (148.)
9.779 mil2
 •Su (%)1.9
Nüfus
 •2017[2] tahmini2,083,869 (146.)
 •2002 sayımı2,022,547
 •Yoğunluk80.1/km2 (122.)
210,5/mil2
GSYH (SAGP)2016 tahmini
 •Toplam$30.377 billion[3]
 •Kişi başına$14,631[3]
GSYİH (düşük)2016 tahmini
 •Toplam$10.424 milyar[3]
 •Kişi başına$5,021[3]
Gini (2011)39.2[4]
orta
İGE (2014)artış 0.747[5]
yüksek · 81.
Para birimiMakedonya Dinarı (MKD)
Zaman dilimiOAZD (UTC+1)
 •Yaz (YSU)OAYZD (UTC+2)
Takvimgg/aa/yyyy (AD)
Trafik akışıright
Telefon kodu+389
Koruyucu azizSaint Clement of Ohrid[6]
ISO 3166 koduMK

Coğrafya

Ana madde: Makedonya Cumhuriyeti coğrafyası

Makedonya Cumhuriyeti’nin tek büyük ırmağı tam ortasından geçen Vardar Nehri’dir. Ülkede yüksekliği 2,000 metreyi geçen 16 dağ bulunmaktadır. En büyük göller Arnavutluk, Yunanistan ve Makedonya Cumhuriyeti’nin kesiştiği noktada bulunan Ohri, Prespa ve Doyran Gölü’dür. Deniz kıyısı olmayan Makedonya Cumhuriyeti karasal iklimi vardır.

Dağlar

Ana madde: Makedonya Cumhuriyeti’nin dağları

Makedonya Cumhuriyeti’ndeki en önemli dağlar şunlardır:

Korab Dağı2,764 m
Şar Dağları2,747 m
Baba Dağı2,601 m
Yakupitsa Dağı2,540 m
Nice Dağı2,521 m
Deşat Dağı2,373 m

İdari yapılanma

Ana madde: Makedonya Cumhuriyeti’nin idari yapılanması

Makedonya istatistiksel bölgeleri haritası

Makedonya belediye sınırları haritası

Makedonya’nın idari yapılanmasında aşağıdaki sistemlerden oluşur:

  • İstatistiksel Bölgeler
  • Belediyeler

İstatistiksel bölgeler

Ana madde: Makedonya Cumhuriyeti’nin bölgeleri

Makedonya’nın istatistiksel bölgeleri şunlardır:

  • Üsküp Bölgesi
  • Doğu Bölgesi
  • Kuzeydoğu Bölgesi
  • Pelagonya Bölgesi
  • Polog Bölgesi
  • Güneydoğu Bölgesi
  • Güneybatı Bölgesi
  • Vardar Bölgesi

Belediyeler

Ana madde: Makedonya Cumhuriyeti’nin belediyeleri

Makedonya’da 84 belediye vardır. Ağustos 2004’te Makedonya idaresi tarafından, söz konusu 84 belediye yeniden düzenlenmiştir. Bu belediye merkezlerinden on tanesi Büyük Üsküp’ü oluşturur.

Demografi

Ana madde: Makedonya Cumhuriyeti demografisi

Nüfus

Makedonya Cumhuriyeti nüfusu 2002 nüfus sayımına göre 2.022.547 kişidir. Halkın %58i büyük şehirlerde toplanmıştır.

MIHPM(SkopjeG).png

Üsküp
Manastır
Köprülü
İştip
Ustrumca
Kalkandelen
Kumanova
Pirlepe
Gostivar
Ohri
Struga
Koçana
Radoviş
Makedonya Cumhuriyeti’nin büyük şehirleri

Şehirler

Ana madde: Makedonya’daki şehirler listesi
Makedonya Cumhuriyeti’nin büyük şehirleri
ŞehirNüfusArmaİdari BölgeNüfus
Üsküp500.000Coat of arms of Skopje.svgÜsküp Bölgesi506.926
Kumanova71.000Coat of arms of Kumanovo Municipality.svgKuzeydoğu Bölgesi105.484
Manastır80.000Coat of arms of Bitola Municipality.svgPelagonya Bölgesi95.385
Pirlepe68.000Coat of arms of Prilep Municipality.svgPelagonya Bölgesi76.768
Kalkandelen60.000Coat of arms of Tetovo Municipality.pngPolog Bölgesi86.580
Gostivar46.000Gostivarski grb.pngPolog Bölgesi81.042
Ohri51.000Former coat of arms of Ohrid Municipality.svgGüneybatı Bölgesi55.749
Köprülü48.000Coat of arms of Veles Municipality.pngVardar Bölgesi55.108
İştip42.000Coat of arms of Štip Municipality.svgDoğu Bölgesi47.796

Etnik gruplar

Makedonya Cumhuriyeti etnik gruplar haritası (2002 yılı)

Makedonya Cumhuriyeti çok etnik yapıya sahip bir devlettir. 2002 sayımlarına göre en büyük nüfus 1.297.981 kişiyle Makedonlar’a aittir. Sonraki dağılım Arnavutlar 509.083; Türkler 77.959; Çingeneler 53.879; Sırplar 35.939; Boşnaklar 17.018; Ulahlar 9695 şeklinde oluşmuştur.

2002 sayımlarına göre ülkenin etnik yapısı:

Sayı%
Toplam2.022.547100
Makedon1.297.98164,18
Arnavut509.08325,17
Türk77.9593,85
Çingene53.8792,66
Sırp35.9391,78
Boşnak17.0180,84
Ulah9.6950,48
diğer20.9931,04

Din

Ana madde: Makedonya’daki Osmanlı camileri listesi

Ohri’deki Aziz Kliment ve Pantheleimon kilisesi

Üsküp’te Mustafa Paşa Camii

Makedonya Cumhuriyeti’nde en yaygın din %64,7 ile Makedon Ortodoks Kilisesi’ne bağlı Ortodoksluk, %34,3 ile en yaygın ikinci din İslam’dır. Makedonya Cumhuriyeti oran açısından Türkiye, Kosova, Arnavutluk ve Bosna-Hersek’ten sonra Avrupa’daki en büyük Müslüman nüfusu barındırır.[kaynak belirtilmeli]

Ülkede Müslümanlar’ın büyük çoğunluğunu Arnavutlar oluşturmaktadır. Bunun yanı sıra Türkler, Boşnaklar ve 40.000 – 80.000 kadar nüfusa sahip oldukları tahmin edilen bir Müslüman Makedon topluluğu da vardır. Müslüman Makedonlar, Hristiyanlardan ayırt edilmek için kendilerine Torbeş demektedirler.[30] Ülkede 1200 kilise, 750 cami bulunur.[kaynak belirtilmeli] Üsküp’de Ortodoks ve İslam dinine mensup insanlar için değişik okullar vardır.

Günümüzde Makedonya

Ülkenin başkenti Üsküp 500,000 civarındaki nüfusuyla aynı zamanda ülkenin en büyük şehridir. Ülkede Üsküp hariç büyük şehirler Manastır, Kumanova, Pirlepe, Kalkandelen, Ohri, Köprülü, İştip, Gostivar ve Ustrumca’dır. Ülkede 50 kadar doğal ve yapay göl ve yüksekliği 2,000 metreden fazla 16 dağ bulunmaktadır.

Ülke Birleşmiş Milletler, Avrupa Konseyi, Frankofon, Dünya Ticaret Örgütü, Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı’na üye olmakla birlikte Aralık 2005’den beri Avrupa Birliği ile müzakerede, Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü’ne de adaydır.

Makedonya sorunu

1944-1991 yılları arasında Makedonya Sosyalist Cumhuriyeti bayrağı

1992-1995 yılları arasında Makedonya bayrağı

1995’ten sonra Makedonya Cumhuriyeti bayrağı

Ülke 1991 yılında Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti’nden Makedonya ismi ile bağımsızlığını ilan etti. Birleşmiş Milletler ülkeyi 1993 yılında Eski Yugoslav Makedonya Cumhuriyeti (EYMC) (Makedonca: Поранешна Југословенска Република Македонија (ПЈРМ)) ismi ile tanıdığını duyurdu. Diğer uluslararası örgütler olan Avrupa Birliği, Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü, Uluslararası Para Fonu, Avrupa Yayın Birliği ve Uluslararası Olimpiyat Komitesi gibi örgütler ülkeyi Eski Yugoslav Makedonya Cumhuriyeti (EYMC) adıyla tanıdı.

Türkiye, Makedonya Cumhuriyeti’nin bağımsızlık ilanıyla beraber ülkeyi kendi ismi ile tanımıştır. Nitekim bu sebeple Makedonya’yı Eski Yugoslav Cumhuriyeti Makedonya ismiyle (FYROM) tanıyan NATO teşkilatına ait ve içinde Makedonya geçen tüm belgelerde metinde “FYROM” kısaltması geçerken belgenin sonundaki bir dipnotta Türkiye’nin ve diğer NATO üyeleri A.B.D, Arnavutluk, Bulgaristan, Estonya, Hırvatistan, İsveç, İzlanda, Kanada, Litvanya, Macaristan, Norveç, Polonya, Romanya ve Slovakya ile birlikte Makedonya’yı anayasal ismi ile tanıdığı ayrıca belirtilmiştir.

Diplomatik ilişkiler

Makedonya Cumhuriyeti’nin şu ülkelerde temsilcilikleri vardır: Amerika Birleşik Devletleri, Almanya, Arnavutluk, Avustralya, Avusturya, Belçika, Birleşik Krallık, Bosna-Hersek, Bulgaristan, Çin, Danimarka, Fransa, Hırvatistan, Hollanda, İspanya, İsveç, İsviçre, İtalya, Kanada, Katar, Macaristan, Mısır, Polonya, Romanya, Rusya, Sırbistan, Slovenya, Türkiye, Ukrayna, Yunanistan ve Vatikan.

Resimler

etiketlerETİKETLER
Üzgünüm, bu içerik için hiç etiket bulunmuyor.